Ortodonti Nedir?
Dişler, çene ve yüzdeki düzensizlikleri teşhis eden, önlemeye çalışan ve tedavi eden diş hekimliği dalıdır. Kelime anlamı düzgün diş olan ortodontinin tek hedefi dişleri düzeltmek değildir, düzgün dişlerle birlikte yüz ve çenelerin gelişim bozukluklarını da düzeltmeyi amaçlar. Alt ve üst çenenin birbiriyle olan sağlıklı ilişkisi ancak arka dişlerde sağlanan iyi bir kapanışla elde edilebilir. Bu sayede sağlıklı çiğneme, ısırma ve konuşma fonksiyonları yerine getirilebilir.
Kaç yaşında ilk ortodonti muayenesi yapılmalıdır?
Ortodontik bir problemin ilk fark edilmesinde ortodontist, çocuğunuzun
7 yaşında sağlık kontrolünden geçmesini tavsiye eder. Eğer büyüme ve gelişimde bir bozukluk varsa ortodontist erken tedavi uygulayarak oluşabilecek problemlerleri erken dönemde önleyebilir veya tedavi edebilir.
Ortodontik tedavilerde yaş sınırlaması yoktur. Dişi destekleyen kemik dokunun sağlıklı olduğu her yaşta ortodontik tedavi yapılabilir. Çene ve diş yapısındaki gelişimsel problemleri tedavi edebilmek için çocukların 7 yaşında ortodontik muayene olması önerilmektedir. Erken yaşta tespit edilen gelişimsel bozuklukların bu yaşlarda tedavi edilmesi daha kolay ve çoğu zaman daha az maliyetlidir. Gelişimsel ve iskeletsel bozukluklar çocuğun büyümesi bitmeden yani tahmini 14 yaş öncesinde tedavi edilmelidir. Büyüme bittikten sonra malesef bu bozukluklar daha komplike tedavilerle düzeltilebilmektedir. Sadece dişsel bozukluklar ise genellikle 9 yaş itibariyle tedavi edilebilmektedir. Daha önceden de bahsettiğimiz gibi bu dişsel bozukluklarda yaş sınırlaması yoktur isterseniz 20 isterseniz 60 yaşında ortodontik tedavi görebilirsiniz. Büyüme bitmeden görülen erken dönem ortodontik tedavilerin ileri yaşlarda görülen ortodontik tedavilere göre avantajı ise öncelikle daha hızlı ilerlemesi, dişleri destekleyen yumuşak dokuların ve kasların yeni duruma daha iyi ve hızlı adapte olabilmesidir.
Neden ortodontik tedavi görülmelidir?
Çarpraşık dişleri olan bireyler genellikle estetik kaygılar nedeniyle ortodontik tedavi olmak istemektedir. Fakat estetik beklentiler dışında çarpraşık dişleri temizlemek çok zordur. Yeterli kadar temizlenemeyen diş yüzeyinde diş taşları
ve çürükler oluşabilmekte ve ağız sağlığını bozmaktadır. Bu problemlerin yanında çarpaşık dişler nedeniyle dişlerin ideal kapanamaması, diş yüzeyinde aşınmalara, çiğneme, konuşma gibi fonksiyon bozukluklarına, eklem problemlerine, dişleri destekleyen destek dokularda (kemik ve diş eti) aşırı stresler ve travmalar oluşabilmektedir. Bu problemler tedavi edilmediği takdirde ilerleyen zamanlarda durum daha şiddetlenmekte ve basit bir tedavi ile düzelebilecek sıkıntılara daha zor ve komplike tedavilere dönüşmektedir.
Tedavi seçenekleriniz nelerdir?
Günümüzde retainerlardan, şeffaf plaklara, görünmez, metal, seramik diş tellerine kadar pek çok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Her birinin farklı kullanım yerleri vardır. Ortodontistler, yaşınız, olası çene bozuklukları, dişlerinizin boyutundaki farklılıklar ve daha fazlası gibi değişkenlere dayalı olarak tüm olasılıkları göz önünde bulunduracak özel bilgiye sahiptir. Neyi ne zaman kullanacaklarını bilirler ve en iyi gülüşünüz için en iyi kararı vermek üzere sizinle birlikte çalışırlar.
1. Sabit ortodontik aygıtlar:
2.Şeffaf plaklar:
3. Hareketli Apareyler.
4. Fonksiyonel Apareyler:
5. Ağız dışı apareyler
1. Sabit ortodontik aygıtlar: Bu aygıtlar bireylerin dişlerine ortodontist tarafından yerleştiririlir ve sadece yine ortodontist tarafından çıkarılabilir. Diş üzerine yapıştırılan bu aygıtlara braket denilmektedir. Bu braketlerin üzerine yerleştirilen teller sayesinde dişlere istenilen hareketler verilebilmekte ve dişlerin istenilen şekilde sıralanması sağlanabilmektedir. Günümüzde en yaygın kullanılan braketler metal olmakla birlikte dişlerin ön yüzeylerine yerleştirilirler.
2. Şeffaf plaklar: kişinin dişlerine uyacak şekilde şekillendirilmiş şeffaf, ince, plastik benzeri plaklardır. Hastalar plaklarını takmak ve çıkarmakla yükümlüdür. Dişleri hareket ettirmek için bir dizi hizalayıcı şeffaf plak oluşturulur. Her plak 1-2 hafta takılır ve dişleri her seferinde bir milimetrik hareket ettirir. Hastalar yemek yerken ve diş fırçalarken/diş ipi kullanırken plakları çıkarmalıdır. Çarpık dişleri düzeltmek için gereken plak sayısı, kişinin ortodontik problemine ve tedavi planlamasına göre değişir.Bireysel ihtiyaçlarınıza en uygun tedavi seçeneği için ortodonti uzmanınızla görüşün.
3.Hareketli apareyler: bu apareyler dişlere yapıştırılmayan, hasta tarafından rahatlıkla takıp çıkarılabilen, dişlere tutucu metal kroşelerle tutunan apareylerdir. Genellikle günlük 20 saat kullanımı önerilen bu apareyler ile çene genişletmesi, basit, tek veya 2 diş hareketlerinin sağlanması, erken süt dişi kayıplarında yer tutucu veya pekiştirme apareyi olarak kullanılabilmektedir.
4.Fonksiyonel apareyler: bireylerin konuşma, yemek yeme, çiğneme ve yutkunma sırasında kullandıkları kas hareketlerinin kuvvetleri ile diş ve çenelerin bozukluklarını tedavi etmeyi amaçlar. Hastanın kendinin takıp çıkarabileceği hareketli veya hasta tarafından çıkarılamayan sabit fonksiyonel apareyler mevcuttur.
5.Ağız dışı apareyler: yüz ve çene kemiklerindeki iskeletsel bozuklukları düzeltmek için büyümesi devam eden hastalarda sıklıkla ağız dışı apareyler kullanılır. Bu apareyler genellikle ağız içinde dişlere sabitlenmiş bir mekanizmadan ve ağız dışında birey tarafından rahatlıkla takıp çıkarılabilen aparey olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. En sık kullanılan ağız dışı aparey yüz maskesidir ve özellikle üst çene gelişim geriliği olan hastalarda günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır.
Tedavi neden bu kadar önemli?
Çarpık ve çapraşık dişlerin temizlenmesi zordur. Bir maloklüzyon diş minesinin aşınmasına neden olabilir. Anormal, çiğneme ve/veya konuşmada zorluk ve aşırı destekleyici kemik ve diş eti dokusu üzerindeki ekstra stres oluşmasına neden olur. Tedavi olunmadığı sürecede bu durum giderek şiddetlenir. Ortodontik tedavi daha iyi bir kapanış sağlayarak dişlerin uyumunu sağlar. Daha sıralanmış ve oturmuş dişler, gelecekteki diş problemleri ve potansiyel yüksek maliyetli diş tedavileri riskini azaltır.
Ortodontik tedavide hastanın rolü nedir?
Ortodontik tedavi ortodontist ile hasta arasında bir ortaklık şeklinde ilerle. Ortodontist kişiye özel uygulamalar yaparak dişe hafif kuvvetler uygular ve bu uygulamalar sonucunda dişer ideal poazisyonlarını alır. Hastanın bu aşamada üzerine düşen görev, en iyi tedavi sonu sonuçlarına ulaşabilmek için ortodontistin talimatlarına uymak, randevularına uyum sağlamak ve mükemmel bir ağız hijyeni sağlamaktır.
Ortodontik Tedavi ücreti ne kadar?
Ortodontik tedavinin maliyeti, sorunun ciddiyeti, karmaşıklığı ve tedavinin uzunluğu gibi maliyeti birçok faktöre bağlıdır. Tedavi başlamadan önce Ortodontistiniz ücretleri görüşmekten memnuniyet duyacaktır. Günümüzde birçok hasta ortodontik tedaviyi, protez yada cerrahi gibi uygulamalara göre daha ekonomik bulmaktadır. Çoğu ortodontist çeşitli ödeme planları sunmaktadır.